Với lợi thế về hạ tầng công nghiệp – cảng biển và định hướng phát triển các nguồn điện quy mô lớn, Hải Phòng đang từng bước chuyển hóa năng lượng thành trụ cột mới trong thu hút đầu tư.
Tạo động lực cạnh tranh từ năng lượng xanh
Nếu như trước đây, lợi thế của Hải Phòng chủ yếu nằm ở hạ tầng cảng biển và khu công nghiệp, thì trong giai đoạn hiện nay, năng lượng đang dần trở thành một trụ cột mới trong cấu trúc cạnh tranh.
Theo đánh giá của Bộ Công Thương, các khu công nghiệp là khu vực tiêu thụ điện năng lớn nhất, đồng thời cũng là nơi có dư địa lớn nhất để chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. Việc thúc đẩy các giải pháp năng lượng sạch trong khu công nghiệp vì vậy không chỉ giúp giảm phát thải, mà còn trực tiếp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Tại Hải Phòng, xu hướng này đã bắt đầu hình thành. Nhiều khu công nghiệp triển khai điện mặt trời áp mái, tối ưu hóa sử dụng năng lượng và từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn phát thải của đối tác quốc tế.
Ở Tổ hợp Khu công nghiệp DEEP C, định hướng phát triển bền vững được cụ thể hóa bằng nhiều dự án năng lượng tái tạo. Ngoài điện mặt trời, DEEP C đang nghiên cứu khai thác năng lượng gió, chuyển đổi rác thải thành năng lượng, phát triển năng lượng sinh khối và hydrogen xanh. Doanh nghiệp cũng hỗ trợ khách hàng tiếp cận với nguồn năng lượng LNG để giảm phát thải trực tiếp trong sản xuất. Ông Koen Soenens, Giám đốc Kinh doanh và Marketing của DEEP C cho biết nhu cầu sử dụng năng lượng sạch là tất yếu, song để các dự án năng lượng tái tạo phát huy hiệu quả, rất cần khung pháp lý rõ ràng và thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Đây là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài.
Không chỉ dừng lại ở các giải pháp trong phạm vi từng khu công nghiệp, xu hướng phát triển đồng bộ giữa hạ tầng công nghiệp và năng lượng quy mô lớn đang dần định hình rõ nét. Thực tế cho thấy, các dự án mới không còn tách rời hai yếu tố này, mà được tích hợp ngay từ khâu quy hoạch, trong đó nguồn năng lượng ổn định, ít phát thải trở thành điều kiện nền tảng để thu hút nhà đầu tư.
Việc Tập đoàn Vingroup khởi công Khu công nghiệp Tân Trào với quy mô gần 227 ha, tổng vốn hơn 4.000 tỷ đồng là một minh chứng cho cách tiếp cận này. Dự án không chỉ hướng tới thu hút các ngành công nghệ cao, mà còn gắn với định hướng phát triển năng lượng sạch, qua đó từng bước hình thành mô hình khu công nghiệp tích hợp giữa sản xuất và năng lượng.
Định hình trụ cột nguồn năng lượng
Để hiện thực hóa lợi thế cạnh tranh từ năng lượng xanh, vấn đề cốt lõi đặt ra với Hải Phòng là định hình rõ các trụ cột nguồn điện theo hướng ổn định, ít phát thải và phù hợp với lộ trình chuyển dịch năng lượng.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng từ 13% trở lên trong giai đoạn 2026 – 2030, Hải Phòng cần huy động khoảng 2,4 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội, trong đó khu vực ngoài nhà nước và đầu tư nước ngoài chiếm gần 90%. Quy mô và cơ cấu nguồn vốn này cho thấy áp lực rất lớn đối với việc bảo đảm các điều kiện hạ tầng thiết yếu, đặc biệt là hạ tầng năng lượng. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao về nguồn điện, không chỉ dừng ở việc bảo đảm đủ cung ứng, mà còn phải ổn định, ít phát thải và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường, phù hợp với yêu cầu của các chuỗi sản xuất toàn cầu.
Theo Quy hoạch điện VIII, Hải Phòng được xác định là một trong những trung tâm năng lượng sạch của miền Bắc, với cơ cấu nguồn điện đa dạng. Trong đó, điện gió ngoài khơi giữ vai trò nguồn năng lượng tái tạo chủ lực trong dài hạn, còn điện khí LNG là nguồn điện nền, bảo đảm vận hành ổn định cho hệ thống.
Cụ thể, đến năm 2030, thành phố được quy hoạch phát triển 4 dự án điện gió ngoài khơi với tổng công suất khoảng 2.000 MW; đến năm 2050 nâng lên 6 dự án với tổng công suất khoảng 5.200 MW. Đối với điện khí LNG, tổng công suất quy hoạch đạt 4.800 MW, triển khai theo lộ trình từng giai đoạn nhằm bảo đảm cân đối cung – cầu điện.
Việc kết hợp giữa hai trụ cột này cho phép Hải Phòng vừa gia tăng tỷ trọng năng lượng sạch, vừa duy trì tính ổn định của hệ thống điện. Đây là cách tiếp cận phù hợp trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng, khi các nguồn tái tạo có tính biến động cần được hỗ trợ bởi nguồn điện nền có khả năng điều tiết.
Với góc nhìn nhà đầu tư, ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Shinec – đơn vị đầu tư, quản lý Khu công nghiệp sinh thái Nam Cầu Kiền cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng sạch, Hải Phòng cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện quy hoạch, cơ chế chính sách đến đầu tư hạ tầng và thu hút nguồn lực quốc tế. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ, phát triển lưới điện thông minh, nâng cao chất lượng nhân lực và tăng cường truyền thông cộng đồng cũng là những yếu tố quan trọng. Theo ông Điệp, việc phát triển năng lượng tái tạo phải đi đôi với kiểm soát chặt chẽ tác động môi trường, nhất là hệ sinh thái biển. Nếu được triển khai đồng bộ với quy hoạch hợp lý, công nghệ hiện đại và hợp tác quốc tế, Hải Phòng hoàn toàn có thể bứt phá, khẳng định vai trò trung tâm năng lượng sạch của miền Bắc, đóng góp vào tăng trưởng xanh và bền vững.
Còn theo lãnh đạo Sở Công Thương, để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực phía Bắc, Sở Công Thương tham mưu, đề xuất với thành phố một số giải pháp như: Tập trung phối hợp, hỗ trợ nhà đầu tư triển khai các dự án trọng điểm. Đẩy mạnh thu hút các dự án Trung tâm công nghiệp và dịch vụ năng lượng tái tạo tại Cát Hải, tạo nền tảng hình thành hệ sinh thái năng lượng mới. Cùng với đó, thành phố đẩy nhanh triển khai Quy hoạch điện VIII, thúc đẩy chuyển dịch các nguồn năng lượng theo hướng xanh, phát triển điện rác, chủ động tham gia thị trường carbon và xây dựng lộ trình giảm phát thải, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.
