Chỉ còn 1 tuần nữa, Lễ công bố hợp nhất tỉnh Hải Dương với TP Hải Phòng sẽ được thực hiện thống nhất với các tỉnh, thành phố khác trong toàn quốc từ 8 giờ ngày 30/6. Việc sáp nhập địa giới hành chính không chỉ mở rộng quy mô địa lý, mà còn tạo nên Hải Phòng như một cực tăng trưởng mới có tầm vóc quốc gia – nơi tích hợp sản xuất, logistics, đô thị và cảng biển trong một cấu trúc thống nhất.
Sáp nhập địa giới – bước ngoặt kiến tạo “siêu cực tăng trưởng” phía Bắc
Hải Phòng đang bước vào thời điểm quan trọng trong lịch sử phát triển khi kế hoạch sáp nhập với tỉnh Hải Dương ngày càng đến gần hiện thực. Không chỉ là một điều chỉnh hành chính, quá trình này đánh dấu sự ra đời của một thành phố quy mô lớn, có khả năng dẫn dắt tăng trưởng vùng và định hình lại bản đồ kinh tế miền Bắc trong giai đoạn 2025–2040.
Sự kết hợp giữa Hải Phòng – trung tâm cảng biển, logistics và công nghiệp chế tạo nặng với Hải Dương – thủ phủ của công nghiệp nhẹ, chế biến và công nghệ cao. Từ đó, thành phố mới là tổng hòa của một mô hình kinh tế hỗn hợp lý tưởng. Hai địa phương có vị trí giáp ranh, nằm trong tam giác phát triển Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, với mối liên kết chặt chẽ về hạ tầng, nhân lực và dòng vốn đầu tư trong suốt hơn một thập kỷ qua. Việc chính thức hợp nhất sẽ giúp loại bỏ các rào cản về thủ tục hành chính, đồng thời tối ưu hiệu quả phân bổ nguồn lực giữa hai địa phương.
Theo số liệu từ Batdongsan.com.vn, tổng GRDP của Hải Phòng và Hải Dương sau sáp nhập sẽ đạt khoảng 658 nghìn tỷ đồng, đứng thứ 3 cả nước. Riêng vốn FDI đổ vào hai tỉnh trong năm 2024 ước đạt hơn 5,3 tỷ USD, trong đó Hải Phòng tiếp tục giữ vững vị thế địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Tổng cộng, khu vực thành phố mới sau sáp nhập sẽ có tới 70 khu công nghiệp (34 ở Hải Phòng và 36 ở Hải Dương), tạo nền tảng vững chắc để phát triển các đô thị công nghiệp, nhà ở công nhân và hạ tầng thương mại – dịch vụ đi kèm.
Từ góc độ địa chính trị, thành phố mới hình thành sẽ mở rộng tam giác phát triển kinh tế miền Bắc, từ trục Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh thành một cụm liên kết vùng chặt chẽ, gắn kết sản xuất công nghiệp – dịch vụ cảng biển – đô thị – logistics trong một cấu trúc hành chính đồng bộ.
Lợi ích kinh tế mang lại là rất rõ ràng: từ việc giảm chi phí logistics nhờ tích hợp hạ tầng vận tải, tăng tính liên thông trong quy hoạch công nghiệp và đô thị, cho tới việc hình thành một siêu đô thị ven biển quy mô lớn, hiện đại, có sức cạnh tranh về nguồn lực và thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao. Hải Phòng – Hải Dương hậu sáp nhập sẽ không còn đơn thuần là trung tâm khu vực, mà là “điểm nhấn quốc gia” trên bản đồ kinh tế.
Thành phố mở rộng – quy hoạch 2 vành đai, 3 hành lang, 3 trung tâm định hình đô thị tương lai
Một trong những thay đổi đáng kể sau khi sáp nhập là cách tổ chức không gian đô thị và định hướng phát triển dài hạn. Trước đó, theo quy hoạch đến năm 2040 và tầm nhìn 2050, Hải Phòng sẽ tái cấu trúc thành phố theo mô hình “đô thị hai vành đai – ba hành lang – ba trung tâm” với mục tiêu kiến tạo một đại đô thị đa trung tâm, vận hành linh hoạt và gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế và sinh thái.
Hai vành đai kinh tế giữ vai trò xương sống gồm vành đai ven biển – nơi phát triển các đô thị du lịch, dịch vụ và sinh thái từ Cát Bà, Đồ Sơn đến Dương Kinh – và vành đai công nghiệp – dịch vụ, kéo dài từ Thủy Nguyên, Lạch Huyện đến các khu công nghiệp phía nam Hải Dương và sông Văn Úc. Vành đai này là nơi hội tụ các khu công nghiệp chiến lược, các cụm cảng biển lớn như Lạch Huyện, Nam Đình Vũ, cùng hệ thống giao thông kết nối quốc tế như cao tốc, đường sắt và hàng hải.
Đi liền với đó là ba hành lang cảnh quan: hành lang sông Cấm, sông Lạch Tray và sông Văn Úc – những trục không gian xanh đóng vai trò liên kết các khu đô thị, tạo nên dòng chảy sinh thái xuyên suốt toàn thành phố, đồng thời là nền tảng để phát triển các đô thị ven sông, các khu đô thị sinh thái cao cấp.
Trung tâm đô thị cũng được tổ chức lại với ba vùng chức năng rõ ràng. Khu vực trung tâm cũ và Đồ Sơn sẽ là lõi đô thị du lịch – nơi bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc của thành phố cảng. Trung tâm mới được định vị tại Hải An – Dương Kinh, nơi phát triển các tổ hợp tài chính quốc tế, trung tâm thương mại, các dự án nhà ở cao tầng quy mô lớn, cùng hệ thống hạ tầng hiện đại. Trung tâm thứ ba là khu vực Tiên Lãng – An Lão – Gia Lộc, nơi định hướng thành đô thị công nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao, đi kèm nhà ở công nhân và hạ tầng dịch vụ xã hội.
Sự phân tầng chức năng này cho phép Hải Phòng – sau sáp nhập – vận hành như một đại đô thị đa cực, nơi mỗi trung tâm đều có bản sắc, vai trò và cơ chế phát triển riêng nhưng vẫn nằm trong một thể thống nhất, điều phối bởi quy hoạch tổng thể bài bản. Sau khi sáp nhập cùng Hải Dương, địa giới cũ của tỉnh này cũng sẽ là một cực tăng trưởng với thế mạnh quỹ đất, công nghiệp và trở thành động lực phát triển kinh tế cho thành phố mới.
Với quy mô dân số hơn 4,1 triệu người – đứng thứ 4 cả nước, thành phố mới sẽ tạo ra nhu cầu lớn về phát triển nhà ở, đặc biệt là nhà ở công nhân, nhà ở xã hội và bất động sản đô thị trung – cao cấp. Đây cũng là lý do mà nhiều doanh nghiệp bất động sản lớn đã bắt đầu đổ bộ vào các huyện vùng ven và khu công nghiệp, chuẩn bị sẵn quỹ đất và sản phẩm để đón đầu nhu cầu tăng trưởng.
Không chỉ là nơi để ở, thành phố mới còn hướng đến mô hình sống toàn diện – nơi cư dân có thể vừa làm việc tại các cụm công nghiệp, vừa tận hưởng hạ tầng hiện đại, không gian xanh và tiện ích đô thị như các thành phố hàng đầu khu vực.
Hải Phòng – thành phố mới sau sáp nhập – sẽ không chỉ là một cực tăng trưởng về kinh tế, mà còn là biểu tượng của tầm nhìn dài hạn, của quy hoạch tích hợp, và của năng lực hành động trong việc biến lợi thế địa lý thành giá trị thực tiễn. Với sự đồng bộ về hành chính, sự cộng hưởng giữa các vùng chức năng, và sức bật từ các dòng vốn đầu tư, thành phố này đang sẵn sàng bước vào giai đoạn phát triển bứt phá chưa từng có trong lịch sử.
