– Sự hợp nhất Hải Phòng và Hải Dương đang tạo ra một động lực mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế của cả vùng, đặc biệt là sự kết nối cảng biển với công nghiệp, định hình một trục kinh tế mới, tối ưu hóa lợi thế từ sản xuất đến xuất khẩu.
Việc sáp nhập toàn bộ tỉnh Hải Dương vào thành phố Hải Phòng đã chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, đánh dấu một bước ngoặt lịch sử và mở ra một kỷ nguyên mới cho nền kinh tế của Hải Phòng (mới).
Với sự hợp nhất, tổng GRDP của Hải Phòng (mới) ước tính đạt hơn 658.000 tỷ đồng, đưa Hải Phòng trở thành đơn vị hành chính cấp tỉnh có quy mô kinh tế lớn thứ tư cả nước, chỉ sau TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đồng Nai. Điều này nâng cao đáng kể vị thế của Hải Phòng trên bản đồ kinh tế quốc gia và khu vực.
Đặc biệt, sự kết hợp các lợi thế của Hải Phòng (cảng biển, dịch vụ, công nghiệp công nghệ cao) và Hải Dương (nền tảng công nghiệp vững chắc, nông nghiệp xanh, nguồn nhân lực) giúp tạo ra một “cực tăng trưởng” quan trọng, thúc đẩy phát triển kinh tế cho vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.
Trước sáp nhập, Hải Phòng (cũ) có lợi thế rất lớn về cảng biển. Thành phố này sở hữu hệ thống cảng biển hiện đại, đặc biệt là cảng nước sâu Lạch Huyện, được xem là cảng cửa ngõ quốc tế lớn nhất miền Bắc và có sự kết nối thuận tiện với các phương thức vận tải khác như đường bộ, đường sắt, đường sông và đường hàng không.
Với việc đưa vào khai thác đồng thời 6 bến cảng nước sâu do 3 đơn vị khai thác riêng lẻ với tổng chiều dài bến 2,4 km, Lạch Huyện không chỉ trở thành cảng nước sâu lớn nhất miền Bắc, mà còn đưa Hải Phòng dần trở thành trung tâm dịch vụ logistics quốc tế hiện đại với hạt nhân là cảng biển cửa ngõ quốc tế.
Khu bến Lạch Huyện được quy hoạch là cảng hàng hoá và cảng hành khách lớn nhất trong hệ thống cảng biển Hải Phòng với 13 – 16 bến cảng (gồm 14 – 18 cầu cảng). Các bến cảng khu bến Lạch Huyện có công suất thiết kế đáp ứng nhu cầu thông qua từ 61,4 – 90 triệu tấn hàng hoá/năm, vận chuyển từ 10.500 – 11.000 lượt hành khách/năm. Đến năm 2050, khu bến này có quy mô mở rộng tới 20 bến cảng container.
Bên cạnh đó, là cửa ngõ ra biển nên Hải Phòng có vị trí địa chính trị, kinh tế đặc biệt trong các hành lang kinh tế nội vùng, liên vùng, quốc tế gồm: hành lang kinh tế Bắc – Nam; hành lang kinh tế Côn Minh (Trung Quốc) – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh; hành lang kinh tế Nam Ninh (Trung Quốc) – Lạng Sơn – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh; Hành lang kinh tế ven biển Quảng Ninh – Hải Phòng – Thái Bình – Nam Định – Ninh Bình. Từ lợi thế này, Nghị quyết 30 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu phát triển Hải Phòng trở thành trung tâm logistics quốc tế hiện đại, trung tâm kinh tế biển mang tầm quốc tế, hàng đầu ở Đông Nam Á.
Trong khi đó, Hải Dương (cũ) có lợi thế mạnh về công nghiệp, đặc biệt là trong các ngành cơ khí chế tạo, điện, điện tử, và chế biến nông, lâm, thủy sản, nhờ vào vị trí chiến lược, nguồn tài nguyên đất và lao động dồi dào, cùng với sự phát triển của các khu công nghiệp. Tỉnh này cũng thu hút đầu tư nước ngoài đáng kể, với nhiều dự án lớn và công nghệ cao, hướng tới mục tiêu trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại vào năm 2030.
Tỉnh Hải Dương hiện có 610 dự án vốn đầu tư nước ngoài hoạt động với tổng vốn hơn 11 tỷ USD, nhiều khu công nghiệp lớn đang thu hút mạnh mẽ nhà đầu tư. Tỉnh đặt mục tiêu đến 2030 phát triển 33 khu công nghiệp, đặc biệt Dự án Khu kinh tế chuyên biệt tại 2 huyện Bình Giang và Thanh Miện với tổng diện tích khoảng 5.300ha. Đây là chủ trương thể hiện sự sáng tạo và khát vọng phát triển để đưa Hải Dương bứt phá tương xứng với tiềm năng, lợi thế của tỉnh trung tâm đồng bằng Bắc Bộ.
Toàn tỉnh đã thành lập 60 cụm công nghiệp. Trong đó, 32 cụm thu hút nhà đầu tư thứ cấp với hơn 400 dự án, tổng số vốn đăng ký khoảng 10.000 tỷ đồng, tỷ lệ lấp đầy hơn 80%.
Việc hợp nhất tỉnh Hải Dương, thành phố Hải Phòng không chỉ xuất phát từ định hướng của Đảng, mà còn là cơ hội để 2 địa phương cộng hưởng những thế mạnh, mở ra không gian phát triển mới, tối ưu hóa nguồn lực, phát huy vai trò động lực vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ.
Các khu công nghiệp lớn trải dài cùng hệ thống cảng biển của Hải Phòng (mới) sẽ tạo thành một chuỗi giá trị gia tăng đồng bộ, có khả năng thu hút mạnh mẽ dòng vốn FDI từ các quốc gia phát triển. Đặc biệt là trong lĩnh vực chế tạo, công nghệ cao, logistics và chế biến.
